Realizacja zadań związanych z sprawami społecznymi, rodziną oraz zdrowiem stanowi odzwierciedlenie działań podejmowanych na podstawie polityk, programów i strategii przyjętych przez władze Podkowy Leśnej. Do najważniejszych z nich należą:
Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych dla Miasta Podkowa Leśna na lata 2017-2027,
Gminny Program Wspierania Rodziny na lata 2025–2027,
Korpus Wsparcia Seniorów,
Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie w Podkowie Leśnej na lata 2021-2025,
Wieloletni rządowy program "Posiłek w szkole i domu" na lata 2024-2028,
Zintegrowana Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych oraz Wspierania Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego Podwarszawskiego Trójmiasta Ogrodów,
Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Mieście Podkowa Leśna na 2022-2025.
Dokładniejszy opis wskazanych powyżej programów znajduje się w części raportu poświęconej Realizowanym Politykom, Programom i Strategiom.
Aktualny poziom wydatków na pomoc społeczną i wsparcie dla rodziny w 2025 r. wiąże się z kontynuowaniem działań Miasta Podkowa Leśna związanych ze wsparciem materialnym dla mieszkańców.
Na wzrost poziomu wydatków miała wpływ m.in. utrzymująca się wysoka liczba osób wymagających wsparcia z powodu długotrwałej choroby oraz niepełnosprawności, które generują stałe i często kosztowne potrzeby pomocowe. Istotnym czynnikiem była również konieczność zapewnienia kompleksowej pomocy rodzinom dotkniętym bezrobociem i innymi problemami społecznymi, co przekłada się na większe zaangażowanie środków finansowych.
Wysokość wypłaconych świadczeń społecznych
Wydatki na bieżące utrzymanie OPS
Wartość zadań związanych z usługami opiekuńczymi
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie tym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Zakres pomocy społecznej obejmował zadania określone w ustawie o pomocy społecznej. Ośrodek Pomocy Społecznej wykonywał także zadania wynikające z innych aktów prawnych m.in. z ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.
Obecna struktura organizacyjna Ośrodka Pomocy Społecznej jest odpowiedzią na diagnozowane na przestrzeni wielu lat potrzeby środowiska lokalnego, określone w oparciu o analizę i ocenę występujących zjawisk, powodujących zapotrzebowanie na różne formy wsparcia.
Łącznie na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej w 2025 r. OPS wydatkował 2.516.242,71 zł, co stanowi zwiększenie o 374.304,98 zł w stosunku do 2024 r.
Źródłem finansowania zadań realizowanych przez Ośrodek są:
środki własne miasta,
dotacja do zadań własnych,
oraz dotacja do zadań zleconych.
W trakcie 2025 r. Ośrodek Pomocy Społecznej w Podkowie Leśnej kompleksowo realizował zadania własne oraz zadania zlecone z zakresu pomocy społecznej. Dodatkowo realizowano działania w ramach programów rządowych i osłonowych, m.in. Programu „Posiłek w szkole i w domu” oraz programu „Korpus Wsparcia Seniorów”. OPS wykonywał również zadania wynikające z lokalnych programów przyjętych uchwałami Rady Miasta, w tym Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2025–2027 oraz programu przeciwdziałania przemocy domowej. W ramach działalności statutowej Ośrodek prowadził projekty socjalne i działania środowiskowe, w szczególności wspierał aktywizację osób starszych poprzez rozwój i funkcjonowanie Klubu Seniora „Podkowa”.
Najczęściej występującymi powodami korzystania z pomocy społecznej w Podkowie Leśnej w 2025 r. były długotrwała lub ciężka choroba, niepełnosprawność oraz bezrobocie. Należy przy tym zaznaczyć, że rodzina mogła korzystać z pomocy z powodu różnych przesłanek jednocześnie (ta sama rodzina mogła być ujęta w tabeli przy kilku pozycjach). Aby uzyskać pomoc ze strony OPS, rodzina lub osoba ubiegająca się o wsparcie musi spełnić co najmniej dwie przesłanki tj. po pierwsze dochód osoby lub rodziny nie może przekroczyć kryterium ustawowego, po drugie musi wystąpić co najmniej jedna przesłanka określona w ustawie o pomocy społecznej.
Ośrodek Pomocy Społecznej wspiera osoby, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej. W 2025 r. najczęstszym powodem przyznania pomocy była długotrwała choroba (31 rodzin), następnie niepełnosprawność (15 rodzin) oraz bezrobocie (8 rodzin), a w mniejszym stopniu bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych (3 rodziny), potrzeba ochrony macierzyństwa (2 rodziny) oraz alkoholizm (1 rodzina).
W porównaniu do 2024 r. widoczny jest spadek liczby rodzin korzystających z pomocy z powodu długotrwałej choroby (z 33 do 31) oraz niepełnosprawności (z 19 do 15). Jednocześnie w 2025 r. nie wyszczególniono ubóstwa i przemocy domowej jako odrębnych przyczyn, które w 2024 r. stanowiły istotne przesłanki korzystania z pomocy.
W 2025 r. świadczeniami pieniężnymi objęto 59 rodzin, a niepieniężnymi 21 rodzin.
Pracę socjalną świadczono wobec 69 rodzin.
Zasiłki celowe – skorzystało 40 rodzin,
Zasiłki okresowe – nie przyznano świadczeń,
Zasiłki stałe – udzielono dla 10 osób,
Świadczenie pieniężne na zakup żywności – udzielono 32 świadczeń.
Dożywianie – posiłek w szkole otrzymało 2 uczniów oraz 6 osób dorosłych,
Schronienie – 0 osób,
Usługi opiekuńcze – świadczono na rzecz 21 osób,
Kierowanie i ponoszenie odpłatności za DPS – łącznie za 6 mieszkańców,
Składki zdrowotne – opłacono za 9 osób pobierających zasiłki stałe.
Dożywianie dzieci odbywa się w szkołach i przedszkolach zgodnie z podjętymi uchwałami Rady Miasta Podkowa Leśna w sprawie ustanowienia wieloletniego programu osłonowego „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024–2028 oraz podwyższenia kryterium dochodowego dla osób objętych tym programem.
Posiłek w szkole otrzymało 2 uczniów oraz 6 osób dorosłych. Wydatki obejmujące zarówno pomoc finansową jak i rzeczową wyniosły kwotę 38.058,33 zł (środki własne w wysokości 15.223,33 zł, dotacja celowa z budżetu państwa w wysokości 22.835,00 zł).
Świadczenie pieniężne na zakup żywności w ramach programu „Posiłek w szkole i w domu” – w ramach programu udzielono 32 świadczeń na zakup żywności, dla 12 rodzin tj. 17 osób w rodzinach, na kwotę 15.378 zł.
Klub Seniora "Podkowa"
W ramach funkcjonowania Klubu Seniora „Podkowa” wszystkie działania prowadzone były przy współpracy z Centrum Kultury i Inicjatyw Obywatelskich w Podkowie Leśnej. W 2025 r. zorganizowano:
37 spotkań zajęć rehabilitacyjnych,
31 spotkań w ramach zajęć TAI-CHI,
23 spotkania warsztatów „ćwiczeń pamięci”,
22 spotkania warsztatów malarstwa/coachingu,
10 spotkań „przy kawie i herbacie” z Koordynatorem Klubu Seniora,
2 spotkania wykładowe,
1 wyjazd do kina,
1 całodzienną wycieczkę w Góry Świętokrzyskie,
2 spotkania okolicznościowe (Ogólnopolski Dzień Seniora oraz z okazji Dnia Kobiet i Dnia Mężczyzn),
1 spotkanie seniorów z przedszkolakami z okazji Świąt Bożego Narodzenia,
1 szkolenie dotyczące obsługi opasek medycznych w ramach programu „Korpus Wsparcia Seniorów”.
Zrealizowane działania przyczyniły się do wzmocnienia i zintegrowania osób w starszym wieku, aktywizacji społecznej seniorów, wykształcenia postaw twórczego i kreatywnego spędzania wolnego czasu, rozbudzenia zainteresowań oraz poprawy kondycji pamięciowej. Umożliwiły także ciekawe i aktywne spędzanie czasu wolnego członkom Klubu Seniora w Podkowie Leśnej.
Na koniec grudnia 2025 r. klub liczył 130 osób, natomiast na realizację działań wydatkowano kwotę 53.013,00 zł.
Ogólnopolska Karta Seniora
W ramach działań Klubu Seniora Miasto Podkowa Leśna przy współpracy ze Stowarzyszeniem MANKO, na mocy porozumienia o partnerstwie, nadal wydaje Ogólnopolską Kartę Seniora, w ramach której seniorzy korzystają ze zniżek i ulg w określonych punktach usługowych na terenie całej Polski. Lokalna Karta Seniora posiada herb miasta i umożliwia korzystanie ze zniżek w wielu punktach usługowych, instytucjach oraz ośrodkach zdrowia, tam gdzie są one honorowane. Dystrybuowany jest również bezpłatny Ogólnopolski Magazyn „Głos Seniora”.
Kartę Seniora posiada obecnie 119 podkowiańskich seniorów.
Współpraca OPS z Bankiem Żywności oraz dystrybucja żywności odbywała się na podstawie skierowań do otrzymania pomocy żywnościowej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa. Pomoc kierowana była do osób i rodzin znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji życiowej, w szczególności dotkniętych ubóstwem, bezrobociem, niepełnosprawnością oraz problemami opiekuńczo-wychowawczymi.
W 2025 r. kontynuowano współpracę w zakresie przekazywania żywności osobom potrzebującym.
Zadanie realizowane w ramach Programu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej „Korpus Wsparcia Seniorów” na rok 2025. Adresatami programu byli seniorzy zamieszkujący na terenie Miasta Podkowa Leśna w wieku 60 lat i więcej, którzy mają problemy z samodzielnym funkcjonowaniem ze względu na stan zdrowia, prowadzący samodzielne gospodarstwa domowe lub mieszkający z osobami bliskimi, które nie są w stanie zapewnić im wystarczającego wsparcia.
W ramach programu kontynuowano działania związane z wykorzystaniem tzw. „opasek bezpieczeństwa”, a także przeprowadzono szkolenie dla seniorów dotyczące ich obsługi.
W 2025 r. do Ośrodka zwracały się także osoby, które nie oczekiwały wsparcia finansowego, lecz wymagały pomocy w formie pracy socjalnej.
Wsparciem w formie pracy socjalnej objętych było 69 rodzin, w tym 96 osób w rodzinach.
Natomiast wyłącznie wsparciem w formie pracy socjalnej objętych było 26 rodzin, w tym 40 osób w rodzinach.
Współpraca z sektorem pozarządowym odbywała się na zasadach partnerstwa, wzajemnego wsparcia w działaniach, podejmowania przedsięwzięć likwidujących bariery społeczne oraz wspierania inicjatyw sprzyjających wzmacnianiu więzi społecznych i lokalnej solidarności.
W 2025 r. Ośrodek funkcjonował w ramach obowiązującego programu współpracy Miasta Podkowa Leśna z organizacjami pozarządowymi, w ramach którego realizowane były zadania publiczne we współpracy z sektorem społecznym. Współpraca obejmowała m.in. działania z zakresu pomocy społecznej, profilaktyki oraz aktywizacji mieszkańców.
Dodatki mieszkaniowe stanowią formę pomocy dla osób, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania.
W 2025 r. nie realizowano świadczeń w formie dodatków mieszkaniowych.
Ochrona zdrowia to sektor, który często nie charakteryzuje się wysokimi wydatkami, ale pomimo tego, zakres realizowanych zadań pozostaje zróżnicowany. Podstawowe obowiązki miasta w tym zakresie zostały zawarte w ustawie o samorządzie gminnym, która wskazuje, iż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych miasta, wśród których uwzględnia się m.in. sprawy ochrony zdrowia. Jednakże szczegółowe kompetencje określają także inne akty prawne, zwłaszcza ustawy, które dotyczą przedsięwzięć związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz przeciwdziałaniem narkomanii.
Corocznym przedsięwzięciem realizowanym przez miasto były zadania określone w ramach Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii, a także wydatki związane z realizacją programów polityki zdrowotnej.
Program poświęcony przeciwdziałaniu uzależnień w założeniu uwzględniał tworzenie warunków przeciwdziałających problemom związanym z uzależnieniami i przemocą w rodzinie, a także działania na rzecz ograniczenia dostępności do alkoholu oraz profilaktykę uzależnień zarówno wśród dzieci, młodzieży, jak i dorosłych.
Łączne wydatki w ochronie zdrowia w 2025 r. były znacząco wyższe w porównaniu do roku poprzedniego, przy czym znacząca część środków przeznaczona była na realizację działań z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów uzależnień, w szczególności alkoholowych. Działania koncentrowały się na zwiększeniu dostępności do wsparcia specjalistycznego oraz na wzmacnianiu systemu profilaktyki, edukacji i pomocy dla osób zagrożonych uzależnieniami i ich rodzin.
W 2025 r. realizowano m.in. następujące zadania:
prowadzono profilaktyczną działalność informacyjną i edukacyjną, skierowaną w szczególności do dzieci i młodzieży,
podnoszono kompetencje pracowników instytucji działających na terenie Podkowy Leśnej poprzez udział w szkoleniach oraz działaniach edukacyjnych z zakresu przeciwdziałania uzależnieniom i przemocy domowej,
finansowano działania związane ze świadczeniem specjalistycznej pomocy dla rodzin, w których występują problemy uzależnień oraz przemocy domowej,
zapewniano funkcjonowanie Punktu Informacyjno–Konsultacyjnego oraz działalność Gminnej Komisji ds. Profilaktyki i Przeciwdziałania Problemom Alkoholowym,
realizowano programy profilaktyczne (uniwersalne, selektywne i wskazujące), w tym programy rekomendowane oraz zakup materiałów edukacyjnych,
prowadzono poradnictwo specjalistyczne obejmujące pomoc psychologiczną, prawną oraz wsparcie dla osób zagrożonych uzależnieniami i doświadczających przemocy domowej.
Wybrane wydarzenia:
Bezpłatne badania postawy dzieci i młodzieży (Centrum Vita)
Akcja „16. edycja bezpłatnych badań dla dzieci i młodzieży” była inicjatywą profilaktyczną realizowaną we współpracy kilku samorządów, w tym Podkowy Leśnej. Badania odbywały się w Centrum Vita w Pruszkowie w okresie od 8 września do 11 października 2025 r.
Program skierowany był do dzieci i młodzieży od pierwszych miesięcy do 18 roku życia i obejmował kompleksową ocenę oraz analizę postawy ciała. W ramach badań diagnozowano m.in. wady postawy takie jak skolioza, płaskostopie czy koślawość kolan, a także oceniano wzorce ruchowe i ewentualne dolegliwości bólowe.
Dodatkowo prowadzono działania z zakresu wczesnej interwencji, obejmujące ocenę rozwoju niemowląt, identyfikację zaburzeń napięcia mięśniowego oraz instruktaż prawidłowej pielęgnacji dzieci. Inicjatywa miała na celu wczesne wykrywanie nieprawidłowości rozwojowych oraz zapobieganie ich pogłębianiu poprzez szybkie wdrożenie odpowiednich działań terapeutycznych.
Program badań profilaktycznych PSA („Zadbaj o siebie – zrób badanie PSA”)
Drugie wydarzenie dotyczyło działań profilaktycznych w zakresie zdrowia mężczyzn, realizowanych w ramach programu „Mazowsze dla zdrowia”. Kampania informacyjna zachęcała do wykonywania badań PSA, które umożliwiają wczesne wykrycie raka prostaty.
Badania były skierowane do mężczyzn powyżej 18 roku życia, w szczególności tych obciążonych ryzykiem (np. z historią choroby w rodzinie). Program realizowany był w okresie od lipca do września 2025 r. w placówce POZ Szpitala Zachodniego w Grodzisku Mazowieckim (zgodnie z informacją z plakatu).
Celem przedsięwzięcia było zwiększenie świadomości zdrowotnej mieszkańców oraz promocja badań profilaktycznych, które – mimo krótkiego czasu wykonania – mogą mieć kluczowe znaczenie dla wczesnego wykrycia choroby i skutecznego leczenia.
Ośrodek Pomocy Społecznej w dalszym ciągu zamierza wspierać się aktywnym udziałem sektora organizacji pozarządowych w realizacji różnorodnych działań mających na celu wsparcie mieszkańców oraz rozwiązywanie lokalnych problemów. W tym zakresie planuje się dalszy rozwój form współpracy i budowanie relacji partnerskich z organizacjami pozarządowymi.
Dokładniejszy opis zadań zrealizowanych w ramach pożytku publicznego znajduje się w części raportu dotyczącej Współpracy z NGO.